สถานการณ์ PM2.5 เช้าวันนี้ (1 ม.ค. 2569) ภาพใหญ่คือ “เกินมาตรฐานหลายภูมิภาค”
บ้านกีฬาเกาะติดรายงาน ค่าฝุ่นวันนี้ ตรวจสอบคุณภาพอากาศประจำวันที่ 1 มกราคม 2569 เวลา 07.00 น. โดย “ศูนย์สื่อสารการแก้ไขปัญหามลพิษทางอากาศ” ที่สรุปชัดว่า ประเทศไทยมีพื้นที่ เกินค่ามาตรฐาน กระจายหลายจังหวัด และโซนที่หนักสุดยังเป็น กทม.และปริมณฑล ที่หลายจุดเข้าเกณฑ์เฝ้าระวังถึงขั้นกระทบสุขภาพได้ทันที
“32 จังหวัด” ฝุ่นเกินมาตรฐาน มีที่ไหนบ้าง?
รายงานระบุจังหวัดที่พบ ฝุ่นพิษ เกินค่ามาตรฐาน ครอบคลุมรวม 32 จังหวัด ได้แก่
- กรุงเทพมหานคร
- นนทบุรี, นครปฐม, สมุทรสาคร, สมุทรปราการ
- เชียงราย, ลำพูน, เชียงใหม่, พิษณุโลก
- อุทัยธานี, ชัยนาท, สิงห์บุรี, ลพบุรี, สระบุรี, อ่างทอง, สุพรรณบุรี, พระนครศรีอยุธยา
- กาญจนบุรี, ราชบุรี, สมุทรสงคราม, เพชรบุรี
- ปราจีนบุรี, ฉะเชิงเทรา, ชลบุรี, ระยอง
- สงขลา
- หนองคาย, ขอนแก่น, กาฬสินธุ์, มหาสารคาม, ยโสธร, นครราชสีมา
ภาพมันฟ้องว่ารอบนี้ไม่ได้หนักแค่เมืองหลวง แต่ “ลามเป็นวงกว้าง” ตั้งแต่เหนือ-อีสาน-ภาคกลาง-ตะวันออก ไปจนถึงใต้บางพื้นที่
สรุปค่าฝุ่นรายภาค: ตัวเลขขึ้น-ลง แต่แนวโน้มคือ “ต้องระวัง”
รายงานยังแจกแจงช่วงค่าการตรวจวัดในแต่ละภูมิภาค (หน่วยไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร) ดังนี้
- ภาคเหนือ: เกินมาตรฐาน 7 พื้นที่ ช่วงตรวจวัด 5.3–54.7
- อีสาน: เกินมาตรฐาน 6 พื้นที่ ช่วงตรวจวัด 18.3–66.4
- ภาคกลางและตะวันตก: เกินมาตรฐานเป็นส่วนใหญ่ ช่วงตรวจวัด 25.3–68.6
- ภาคตะวันออก: เกินมาตรฐาน 4 พื้นที่ ช่วงตรวจวัด 17.2–42.7
- ภาคใต้: เกินมาตรฐาน 1 พื้นที่ ช่วงตรวจวัด 12.5–58.0
โฟกัส “กทม.-ปริมณฑล” หนักจริง: ค่าพุ่ง 36.8–89.6 และมีโซนสีแดง
สำหรับ กทม.และปริมณฑล (สถานีของกรมควบคุมมลพิษร่วมกับ กทม.) รายงานชี้ว่า “เกินมาตรฐานเป็นส่วนใหญ่” โดยค่าที่ตรวจวัดได้อยู่ในช่วง 36.8–89.6
และประเด็นที่ทำให้คนเมืองต้องหันมามองหน้ากากคือ “จุดสูงสุดระดับสีแดง” รายงานพาดหัวชัดว่าอยู่แถว ต.บางพูด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี
เกณฑ์มาตรฐานไทยตอนนี้คือเท่าไหร่? ทำไมถึงบอกว่า “เกิน”
ประเทศไทยกำหนดมาตรฐาน PM2.5 ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง ไว้ “ต้องไม่เกิน 37.5” (เริ่มบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มิ.ย. 2566) ซึ่งเป็นเส้นแบ่งสำคัญของคำว่า “เกินมาตรฐาน”
ดังนั้นวันที่ค่าฝุ่นในเมืองขึ้นไปแตะ 40–70–90 เมื่อเทียบกับเกณฑ์นี้ มันไม่ใช่เรื่องเล็ก และไม่ใช่ “อากาศขมุกขมัวธรรมดา” แต่มันคือความเสี่ยงที่กระทบระบบหายใจได้จริง
อย่าสับสน! ค่า AQI ไม่ใช่ค่าฝุ่น (แต่เป็นดัชนีที่ช่วยอ่านสีให้เข้าใจเร็ว)
หลายคนเห็นเลข AQI แล้วคิดว่า “นั่นคือค่าฝุ่น” ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะ AQI เป็นดัชนีรวม (ไม่มีหน่วย) ที่คำนวณจากมลพิษหลายชนิด และเอาตัวที่แย่สุดมาเป็นตัวแทน
ส่วน “ค่าฝุ่น PM2.5” จะมีหน่วยเป็นไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร และที่หน่วยงานใช้เทียบมาตรฐานรายวันโดยหลักคือ “ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมง”
สีเหลือง-ส้ม-แดง แปลว่าอะไร (อ่านแล้วตัดสินใจออกนอกบ้านให้ถูก)
ตามเกณฑ์ AQI ของไทยที่ปรับให้สอดคล้องมาตรฐานใหม่ สีต่าง ๆ ผูกกับช่วงค่า PM2.5 โดยประมาณดังนี้
- สีเหลือง (AQI 51–100): PM2.5 ราว 25.1–37.5 = เริ่มต้องลดกิจกรรมหนักกลางแจ้ง
- สีส้ม (AQI 101–200): PM2.5 ราว 37.6–75 = เริ่มกระทบสุขภาพบางกลุ่ม/ควรป้องกันจริงจัง
- สีแดง (AQI 201+): PM2.5 ตั้งแต่ 75.1 ขึ้นไป = กระทบสุขภาพชัดเจน ควรงดกิจกรรมกลางแจ้ง
คำแนะนำสุขภาพ “วันนี้ทำอะไรได้บ้าง” แบบไม่ตื่นตระหนก แต่เอาอยู่
รายงานแนะนำแนวทางพื้นฐานไว้ชัด:
- ประชาชนทั่วไป: เฝ้าระวังสุขภาพ ลดเวลาทำกิจกรรมกลางแจ้ง หรือใช้อุปกรณ์ป้องกัน
- กลุ่มที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ: ควรลดระยะเวลาทำกิจกรรมกลางแจ้งมากขึ้น หรือใช้อุปกรณ์ป้องกัน และหากมีอาการให้ปรึกษาแพทย์
และสำหรับ “พื้นที่สีแดง” คำแนะนำหนักขึ้นคือ “หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง” หรือหากจำเป็นต้องออก ให้ใช้อุปกรณ์ป้องกัน และหากมีอาการควรพบแพทย์
เช็กลิสต์ป้องกันฝุ่นแบบใช้ได้ทุกปี (สายทำงาน-เด็กนักเรียน-คนมีโรคประจำตัวควรอ่าน)
- เลือกหน้ากากให้ถูกงาน: ถ้าออกนอกบ้านนาน/เจอรถเยอะ ให้ใช้ชนิดกรองฝุ่นละเอียดได้ดีและ “แนบหน้า”
- ลดกิจกรรมใช้แรงกลางแจ้ง: วิ่ง-ปั่น-เตะบอลกลางแจ้ง ให้เลี่ยงช่วงที่ค่าฝุ่นสูง
- ทำ “ห้องปลอดฝุ่น” ในบ้าน: ปิดช่องลมรั่ว, ลดการเปิด-ปิดประตูบ่อย, ทำความสะอาดแบบเช็ดเปียก
- ระวังฝุ่นในรถ: เปิดโหมดหมุนเวียนอากาศภายในเมื่อรถติด, เปลี่ยนไส้กรองตามรอบ
- คนมีโรคประจำตัว/เด็กเล็ก/ผู้สูงอายุ: เตรียมยาประจำตัวให้พร้อม สังเกตอาการแน่นหน้าอก หายใจหอบ ไอถี่ผิดปกติ แล้วรีบขอคำแนะนำจากแพทย์
ทำไมฝุ่นชอบ “พีค” ช่วงนี้? รู้ต้นตอ = รู้วิธีเลี่ยง
แพตเทิร์นฝุ่นในไทยมักหนักช่วงอากาศนิ่ง ลมอ่อน หรือสภาพอากาศที่ทำให้มลพิษระบายออกยาก พอรวมกับการจราจรหนาแน่น งานก่อสร้าง ควันจากการเผา และมลพิษสะสมหลายวัน ก็พร้อมระเบิดเป็นตัวเลขสีส้ม-แดงได้ทันที
สรุปง่าย ๆ: วันไหน “ลมน้อย + สะสมหลายวัน” วันนั้นอย่าประมาท
ช่องทางติดตามสถานการณ์แบบเรียลไทม์
รายงานระบุว่าสามารถติดตามได้ผ่านเว็บไซต์และแอปของหน่วยงาน ได้แก่ Air4Thai และ AirBKK (ทั้งเว็บและแอป) เพื่อเช็กค่าฝุ่นรายพื้นที่ก่อนออกจากบ้าน
คาดการณ์ 7 วันข้างหน้า (2–8 ม.ค. 2569): กทม.มีแนวโน้ม “เพิ่ม” แล้วค่อยทยอยดีขึ้นบางภาค
ภาพคาดการณ์ระบุแนวโน้มสำคัญดังนี้
- กทม.และปริมณฑล: มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นวันที่ 2 ม.ค. 2569 และยังต้องเฝ้าระวังบางพื้นที่
- ภาคกลางและตะวันตก: แนวโน้มลดลงช่วง 6–8 ม.ค. แต่ยังต้องเฝ้าระวังบางพื้นที่
- 17 จังหวัดภาคเหนือ: แนวโน้มลดลงช่วง 6–8 ม.ค. แต่ยังต้องเฝ้าระวังบางพื้นที่
- อีสาน/ตะวันออก: แนวโน้มลดลงช่วง 6–8 ม.ค. แต่ยังต้องเฝ้าระวังบางพื้นที่
- ภาคใต้: แนวโน้มดีอย่างต่อเนื่อง
สรุปแบบบ้านกีฬา: วันนี้อย่าเผลอ “ชะล่าใจ”
เช้าวันที่ 1 ม.ค. 2569 คือภาพเตือนชัด ๆ ว่า ฝุ่นไม่ได้หยุดเพราะเป็นวันปีใหม่—ตรงกันข้าม เมืองใหญ่โดยเฉพาะ กรุงเทพฯ และปริมณฑลยังน่าห่วง โดยมีจุดสีแดงเด่นที่ บางพูด-ปากเกร็ด นนทบุรี และหลายจังหวัดทั่วประเทศยังเกินมาตรฐาน ใครต้องออกจากบ้านวันนี้ “วางแผนก่อนออก” เช็กค่าฝุ่นเป็นนิสัย ลดกิจกรรมกลางแจ้ง และป้องกันให้ถูกวิธี แล้วคุณจะผ่านฤดูฝุ่นไปได้แบบไม่เสียสุขภาพ
ติดตาม ข่าวเด่น ข่าววันนี้ ที่ ข่าวการค้นหาที่มาแรงบ้านกีฬา
