ประเทศไทยกำลังเดินเข้าสู่ “วันตัดสินใจครั้งใหญ่” เพราะวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 จะมีทั้งการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติในวันเดียวกัน และประเด็นที่คนจำนวนมากพลาดกันทุกครั้งคือ…ประชามติ “ไม่มีลงคะแนนล่วงหน้า” แต่มีระบบให้ลงทะเบียนไปออกเสียง “นอกเขต” ได้เท่านั้น ใครรู้ตัวว่า 8 ก.พ. กลับบ้านไม่ทัน/อยู่ต่างจังหวัด/อยู่นอกประเทศ ต้องรีบจัดการช่วงลงทะเบียน 3 วันเท่านั้น (3–5 ม.ค. 2569)
เข้าใจให้ชัด “ประชามติ” คืออะไร และเกี่ยวกับเราแค่ไหน
การออกเสียงประชามติคือการที่ประชาชนแสดงความเห็น “เห็นชอบ/ไม่เห็นชอบ (หรือไม่ประสงค์แสดงความคิดเห็น)” ต่อคำถามที่รัฐกำหนด ซึ่งครั้งนี้เป็นคำถามเกี่ยวกับการมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่ และจัดพร้อมการเลือกตั้งทั่วไป
สิ่งที่ควรรู้ไว้เลย (กันงงตั้งแต่ต้น):
- เลือกตั้ง สส. มีระบบ “ล่วงหน้า” (นอกเขต/ในเขตตามที่ลงทะเบียน) แต่ประชามติ ไม่มีล่วงหน้า
- ถ้าคุณเป็น “คนไกลบ้าน” และอยากใช้สิทธิให้ครบทั้ง 2 เรื่อง คุณต้องลงทะเบียนแยกและไปใช้สิทธิคนละวัน (เลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. 2569 / ประชามตินอกเขต 8 ก.พ. 2569)
ไทม์ไลน์สำคัญที่ต้องจำ (กันพลาดแบบเจ็บใจ)
- 3–5 ม.ค. 2569: ช่วง ลงทะเบียนประชามติ นอกเขต/นอกราชอาณาจักร/และสำหรับคนพิการ-ทุพพลภาพ-ผู้สูงอายุ
- 1 ก.พ. 2569: วันเลือกตั้งล่วงหน้า (สำหรับคนที่ลงทะเบียนไว้)
- 8 ก.พ. 2569 (08.00–17.00 น.): วันเลือกตั้งทั่วไป + วันออกเสียงประชามติทั่วประเทศ
- ต่างประเทศ: การออกเสียงจะเป็นวัน/เวลาตามที่สถานทูตกำหนด ส่วนใหญ่อยู่ช่วงปลาย ม.ค. 2569 และบางแห่งมีทั้งแบบคูหา/ไปรษณีย์
ใคร “ควรลงทะเบียน” ประชามตินอกเขต/นอกราชอาณาจักร
ถ้าคุณเข้าข่ายข้อใดข้อหนึ่งนี้ รีบเช็กเลย:
- วันที่ 8 ก.พ. 2569 ไม่สามารถไปหน่วยตามทะเบียนบ้านได้ (ทำงาน/เรียน/เดินทางไกล/อยู่คนละจังหวัด)
- อยู่ต่างประเทศในช่วงจัดการออกเสียง
- เป็นคนพิการหรือทุพพลภาพ หรือผู้สูงอายุ และต้องการใช้สิทธิ ณ จุดที่จัดเตรียมเฉพาะ (ตามจังหวัดที่กำหนด)
วิธีลงทะเบียน “ประชามตินอกเขต/นอกราชอาณาจักร” (3 ช่องทาง)
หัวใจคือ: ทำได้ 3 วิธี และเปิดแค่ 3 วัน (3–5 ม.ค. 2569)
- ยื่นด้วยตนเอง
- ยื่นต่อนายทะเบียนอำเภอ/นายทะเบียนท้องถิ่น (ในวันและเวลาราชการ)
- กรณีอยู่ต่างประเทศ ยื่นต่อเอกอัครราชทูตหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย
- ยื่นทางไปรษณีย์
- ส่งภายในวันที่ 3–5 ม.ค. 2569 และยึด “วันประทับตราไปรษณีย์” เป็นหลัก
- ยื่นทางอินเทอร์เน็ต (สะดวกสุดสำหรับหลายคน)
- ยื่นได้ตลอด 24 ชั่วโมง
- ระบบปิดอัตโนมัติวันที่ 5 ม.ค. 2569 เวลา 24.00 น. (ตามเวลาไทย)
หมายเหตุสำคัญ: ลิงก์ทางการลงทะเบียนอยู่ในระบบ BORA Services และสื่อหลายสำนักอ้างตรงกัน (ทั้งนอกเขตและนอกราชอาณาจักร)
ลงทะเบียนสำหรับ “คนพิการ/ทุพพลภาพ/ผู้สูงอายุ” ต้องทำยังไง
กรณีกลุ่มนี้จะลงทะเบียนต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัด (หรือผู้ที่มอบหมาย) เฉพาะจังหวัดที่กำหนดให้มีสถานที่ออกเสียงสำหรับกลุ่มดังกล่าว ช่วง 3–5 ม.ค. 2569 ในวันและเวลาราชการ
วันไปใช้สิทธิจริง: เข้าคูหายังไง ได้กี่ใบ ทำอะไรบ้าง
ในวันอาทิตย์ที่ 8 ก.พ. 2569 ผู้มีสิทธิที่ไปหน่วยตามปกติจะ “รับบัตร 3 ใบ” และเดินเข้าคูหา 2 รอบ คือกาเลือกตั้งก่อน แล้วค่อยกาประชามติ
- คูหาที่ 1: บัตรเลือกตั้ง สส. 2 ใบ (เขต + บัญชีรายชื่อ) แล้วหย่อนหีบเลือกตั้ง
- คูหาที่ 2: บัตรออกเสียงประชามติ 1 ใบ (เห็นชอบ/ไม่เห็นชอบ/ไม่ประสงค์ฯ) แล้วหย่อนหีบประชามติ
ส่วนคนที่ลงทะเบียนไปออกเสียง ประชามตินอกเขต: จะได้ “บัตรประชามติ 1 ใบ” ในวันที่ 8 ก.พ. 2569 และไปใช้สิทธิที่จุด “ที่เลือกตั้งกลาง/จุดนอกเขต” ที่กำหนด
คำถามยอดฮิตที่ทำให้คนพลาด (อ่านแล้วกันพัง)
Q: ประชามติมีลงคะแนนล่วงหน้าไหม?
A: ไม่มีล่วงหน้า มีเฉพาะ “ออกเสียงนอกเขตในวันจริง” เท่านั้น
Q: อยู่ไกลบ้าน ต้องทำอะไรบ้างถึงจะได้ใช้สิทธิครบ?
A: ต้องลงทะเบียน 2 ส่วนแยกกัน และไปคนละวัน (เลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. / ประชามตินอกเขต 8 ก.พ.)
Q: อยู่ต่างประเทศ จะออกเสียงวันเดียวกับไทยไหม?
A: โดยทั่วไป “ไม่ใช่วันที่ 8 ก.พ.” แต่เป็นวันตามที่สถานทูตกำหนด (ส่วนมากปลาย ม.ค.) และบางแห่งมีแบบไปรษณีย์ ต้องรีบส่งกลับให้ทันเดดไลน์
ไม่อยากเสียสิทธิแบบเจ็บ ๆ: เรื่อง “แจ้งเหตุจำเป็น” ต้องรู้ไว้
ถ้าคุณมีชื่อเป็นผู้มีสิทธิ แต่ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งและไม่แจ้งเหตุภายในเวลาที่กำหนด อาจถูกจำกัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 2 ปี (เช่น สิทธิสมัครรับเลือกตั้งบางตำแหน่ง ฯลฯ)
แนวคิดที่ควรจำแบบไม่ต้องท่องกฎหมายยาว ๆ คือ: “ไปไม่ได้ = รีบแจ้งให้ถูกช่องทางและทันเวลา” และควรติดตามประกาศ/ขั้นตอนจากหน่วยงานทางการ
เช็กลิสต์เตรียมตัวแบบมือโปรก่อนกดลงทะเบียน
เพื่อไม่ให้ระบบตีกลับ หรือยื่นแล้วข้อมูลคลาดเคลื่อน:
- ตรวจเลขบัตรประชาชน/ชื่อ-สกุล/วันเกิด ให้ตรงทุกตัว
- เตรียมที่อยู่ที่ติดต่อได้จริง และช่องทางรับข้อมูลข่าวสาร
- เลือกประเภทให้ถูก: นอกเขต vs นอกราชอาณาจักร (อย่ากดผิด เพราะวันและสถานที่ใช้สิทธิคนละแบบ)
- ทำให้เสร็จ “ก่อนวันสุดท้าย” เผื่อระบบหน่วง/เน็ตล่ม/เอกสารติดขัด
ช่องทางติดตามข่าวสารทางการ (ต้องการข้อมูลชัวร์)
ข้อมูลอัปเดต ให้ยึดช่องทางของ กกต เป็นหลัก และสอบถามผ่านสายด่วน 1444 ได้
สรุปแบบบ้านกีฬา: 3 วันเท่านั้น ใครพลาดคือพลาดจริง
- ลงทะเบียน 3–5 ม.ค. 2569 (ออนไลน์ได้ 24 ชม. ถึงเที่ยงคืนวันสุดท้าย)
- 8 ก.พ. 2569 ไปใช้สิทธิจริง ประชามติ “ไม่มีล่วงหน้า”
- อยู่ไกลบ้านอยากครบทั้งเลือกตั้ง+ประชามติ ต้องวางแผน 2 วัน 2 ขั้นตอน
ติดตาม ข่าวเด่น ข่าววันนี้ ที่ ข่าวการค้นหาที่มาแรงบ้านกีฬา
