ภาพรวมเหตุการณ์คืนเดียวที่ทำคนทั้งภูมิภาคสะดุ้ง
คืนวันที่ 22 ต่อเนื่องเช้ามืดวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 เกิดแรงสั่นสะเทือนที่กลายเป็นข่าวใหญ่ในอาเซียน เพราะมีรายงาน “แผ่นดินไหวขนาด 7.1” บริเวณเกาะบอร์เนียว ใกล้รัฐซาบาห์ของมาเลเซีย ขณะเดียวกันก็มีข่าวลือออนไลน์ว่า “เกิดแผ่นดินไหว 6.5 ในประเทศไทย” จนหลายคนตกใจตื่นกลางดึก
ข้อเท็จจริงคือ เหตุการณ์หลักเป็นแผ่นดินไหวขนาด 7.1 ใกล้รัฐซาบาห์ มาเลเซีย และหน่วยงานด้านแผ่นดินไหวของไทยยืนยันว่า “ไม่พบแผ่นดินไหวขนาด 6.5 ที่มีศูนย์กลางในประเทศไทย” พร้อมขอให้ประชาชนอ้างอิงข้อมูลจากหน่วยงานเฝ้าระวังโดยตรงเท่านั้น.
แผ่นดินไหว 7.1 ใกล้ซาบาห์ มาเลเซีย เกิดตรงไหน ลึกแค่ไหน
แรงสั่นสะเทือนขนาด 7.1 ถูกระบุว่ามีศูนย์กลางใกล้รัฐซาบาห์บนเกาะบอร์เนียว โดยข้อมูลสำคัญที่ทำให้หลายฝ่าย “ย้ำว่าไม่กระทบไทยและไม่เสี่ยงสึนามิ” คือความลึกที่มากผิดปกติ
- รายงานจากฝั่งไทยระบุความลึกประมาณ 633 กิโลเมตร และชี้ว่าไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย.
- รายงานอีกชุดอ้างข้อมูล USGS ระบุความลึกประมาณ 619.8 ถึง 620 กิโลเมตร พร้อมประเมินความเสียหายและการสูญเสียอยู่ในระดับต่ำ และไม่มีการออกคำเตือนสึนามิ เนื่องจากแผ่นดินไหวลึกมากไม่เอื้อให้เกิดการยกตัวของมวลน้ำแบบที่ทำให้สึนามิรุนแรง.
ประเด็นนี้สำคัญมาก เพราะหลายคนเห็น “7.1” แล้วคิดว่าเสี่ยงสึนามิทันที แต่ความจริง “ความลึก” คือกุญแจของความเสี่ยง
ทำไมตัวเลข 7.1 ดูน่ากลัว แต่ผลกระทบกลับจำกัด
ความเข้าใจพื้นฐานที่ช่วยให้ไม่ตื่นตระหนกคือ “ขนาด (Magnitude) ไม่เท่ากับความรุนแรงที่เรารู้สึก (Intensity)”
- ขนาดคือพลังงานรวมของแผ่นดินไหว
- ความรุนแรงที่เรารู้สึกขึ้นกับระยะห่าง ความลึก ลักษณะชั้นหิน และสภาพพื้นที่
แผ่นดินไหวที่ “ลึกมาก” มักกระจายพลังงานออกไปกว้าง แต่แรงสั่นบนผิวดินบริเวณใกล้ศูนย์กลางอาจไม่ทำลายล้างเท่าแผ่นดินไหวตื้นขนาดต่ำกว่า ขณะที่ความเสี่ยงสึนามิจะสูงในกรณีที่เกิดใต้ทะเล “ค่อนข้างตื้น” และมีการยกตัวของพื้นทะเลชัดเจน ซึ่งครั้งนี้หน่วยเตือนภัยสึนามิของสหรัฐระบุว่าไม่คาดว่าจะเกิดสึนามิจากความลึกระดับนี้.
ดราม่าข่าวลือ “แผ่นดินไหว 6.5 ในไทย” มาจากอะไร
อีกฝั่งหนึ่งที่ทำให้โซเชียลปั่นป่วน คือรายงานจากศูนย์วิจัยธรณีวิทยาเยอรมนี (GFZ) ที่เคยปรากฏเป็นการแจ้งว่าเกิดแผ่นดินไหว 6.5 ในประเทศไทยช่วงเช้ามืด แต่ต่อมาถูกลบออก และยืนยันว่าเป็น “ความผิดพลาด” อยู่ระหว่างตรวจสอบต้นเหตุ.
ด้านหน่วยงานอุตุนิยมวิทยาของไทยก็ยืนยันไปในทิศทางเดียวกันว่า “ไม่พบแผ่นดินไหวที่มีศูนย์กลางในประเทศไทย” และย้ำให้เช็กข้อมูลจากกองเฝ้าระวังแผ่นดินไหวเท่านั้น.
แล้วแรงสั่นที่คนไทยบางพื้นที่รู้สึกคืออะไร
คืนที่มีข่าวลือ มักเกิด 2 อย่างพร้อมกัน
- มีเหตุจริงนอกประเทศ เช่น ใกล้ซาบาห์ มาเลเซีย
- มีรายงานย่อยในภูมิภาค เช่น แผ่นดินไหวขนาด 3.7 ในเวียดนาม ที่ถูกบันทึกไว้ พร้อมระบุพิกัดและระยะห่างจากจังหวัดอุบลราชธานีในลักษณะข้อมูลเฝ้าระวัง.
ในสถานการณ์แบบนี้ คนจำนวนมากจะเปิดแอปหรือเห็นโพสต์ไวรัลที่ตัดบางส่วนของข้อมูลมาเล่า ทำให้เข้าใจว่า “เกิดในไทย” ทั้งที่จริงเป็นข้อมูลคนละเหตุ คนละประเทศ หรือเป็นรายงานที่ถูกแก้ไขภายหลัง
วิธีเช็กข่าวแผ่นดินไหวให้ทันก่อนแตกตื่น
นี่คือเช็กลิสต์ที่ใช้ได้ทุกครั้งเมื่อเกิดข่าว “แผ่นดินไหว” กระจายเต็มไทม์ไลน์
- เช็กว่า “ศูนย์กลางอยู่ที่ไหน” อย่าดูแค่ตัวเลขขนาด
- ดู “ความลึก” ถ้าลึกมาก โอกาสทำลายล้างและสึนามิมักลดลงอย่างชัดเจน
- ดู “เวลาที่เกิด” ให้ตรงกับเขตเวลา เพราะหลายรายงานใช้ GMT หรือ UTC
- เช็กจากหน่วยงานเฝ้าระวังโดยตรง และหลีกเลี่ยงโพสต์ที่ไม่มีพิกัด ไม่มีเวลา ไม่มีความลึก
- ถ้าข่าวถูกลบหรือแก้ไข ให้ถือว่ากำลังอยู่ในช่วงตรวจสอบ อย่าแชร์ซ้ำแบบยืนยันฟันธง
หลักสำคัญคือ “ความเร็วในการแชร์” ไม่สำคัญเท่าความถูกต้อง เพราะการแชร์ข่าวผิดในเหตุภัยพิบัติสามารถสร้างความตื่นตระหนกได้เทียบเท่าเหตุจริง
ควรทำอย่างไรเมื่อรู้สึกถึงแรงสั่นในอาคาร
เนื้อหานี้ควรรู้ติดตัวไว้ ไม่ว่าจะอยู่คอนโด ออฟฟิศ หรือบ้าน
- อยู่ในอาคาร ให้ตั้งสติ หมอบลง ป้องกันศีรษะ หลบใต้โต๊ะที่แข็งแรง และอยู่ห่างกระจก
- ห้ามวิ่งกรูลงบันไดหรือออกไปที่ระเบียงทันที ถ้าอาคารยังสั่น เพราะเสี่ยงล้ม เหยียบกัน หรือโดนของตกใส่
- ถ้าอยู่ในลิฟต์และกำลังสั่น ให้กดทุกชั้นและออกทันทีที่ประตูเปิด
- หลังหยุดสั่น เช็กก๊าซ ไฟฟ้า รอยร้าว และเตรียมทางหนีไฟ
- ติดตามประกาศเฝ้าระวังอาฟเตอร์ช็อก โดยเฉพาะหากอยู่ใกล้จุดศูนย์กลางหรืออยู่ในอาคารสูง
สึนามิเกี่ยวไหม และต้องระวังแค่ไหนเมื่อได้ยินคำว่า “แผ่นดินไหวทะเล”
สึนามิไม่ใช่สิ่งที่จะเกิดทุกครั้งที่มีแผ่นดินไหวในทะเล แต่จะ “น่าห่วง” มากขึ้นเมื่อเข้าเงื่อนไขเหล่านี้
- แผ่นดินไหวตื้น
- ขนาดค่อนข้างใหญ่
- เกิดใต้ทะเลและมีโอกาสทำให้พื้นทะเลยกตัว
- มีการออกประกาศเตือนจากศูนย์เตือนภัยสึนามิ
ในกรณีเหตุใกล้ซาบาห์ รายงานประเมินว่าไม่มีการออกคำเตือนสึนามิ และแผ่นดินไหวมีความลึกสูงมากจึงไม่คาดว่าจะก่อสึนามิ.
สรุปสถานการณ์แบบชัดๆ
- เกิดแผ่นดินไหวขนาด 7.1 ใกล้รัฐซาบาห์ มาเลเซีย ลึกมากระดับราว 620 กิโลเมตร จึงไม่มีสัญญาณชี้ไปที่ความเสี่ยงสึนามิ และไม่กระทบไทยตามการยืนยันของหน่วยงานไทย.
- ข่าวลือแผ่นดินไหว 6.5 ในประเทศไทยเป็นรายงานที่ถูกลบและชี้ว่าเกิดจากความผิดพลาด ขณะที่หน่วยงานไทยยืนยันไม่พบศูนย์กลางในประเทศ.
- มีการบันทึกเหตุแผ่นดินไหวขนาด 3.7 ในเวียดนาม ซึ่งเป็นข้อมูลเฝ้าระวังอีกเหตุหนึ่งในช่วงเวลาใกล้เคียง.
ติดตาม ข่าวเด่น ข่าววันนี้ ที่ ข่าวการค้นหาที่มาแรงบ้านกีฬา
