กปน คืออะไร ทำไมคนไปเลือกตั้งต้องรู้จัก
เวลาเราไปใช้สิทธิเลือกตั้งที่หน่วยเลือกตั้ง หลายคนอาจเห็นเจ้าหน้าที่หลายตำแหน่งคอยดูแลตั้งแต่หน้าหน่วยไปจนถึงโต๊ะลงคะแนน แต่ “ตัวหลัก” ที่ทำให้การเลือกตั้งเดินได้อย่างราบรื่น โปร่งใส และเป็นธรรม ก็คือ กปน ซึ่งย่อมาจาก “คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง” และยังรวมถึงเจ้าหน้าที่ที่ทำหน้าที่ดูแลความปลอดภัยในพื้นที่เลือกตั้งด้วย
พูดให้ชัดแบบบ้านกีฬา – ถ้าหน่วยเลือกตั้งคือสนามแข่งขัน กปน ก็คือทีมงานหลังบ้านที่คุมเกมให้ทุกอย่างถูกต้องตามกติกา ตั้งแต่แจกบัตร ดูแลหีบบัตร ไปจนถึงนับคะแนนและรายงานผล
กปน ประกอบด้วยใครบ้าง ในหน่วยเลือกตั้งหนึ่งต้องมีเท่าไหร่
ใน 1 หน่วยเลือกตั้ง จะมี “เจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง” ซึ่งประกอบด้วย
- กรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.)
- เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
จำนวนมาตรฐานของแต่ละหน่วยคือ
- กปน 9 คน แบ่งเป็น ประธาน 1 คน และกรรมการ 8 คน
- เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย อย่างน้อย 1 คนต่อหน่วยเลือกตั้ง
และถ้าหน่วยเลือกตั้งมีผู้ใช้สิทธิเกิน 800 คน จะต้องเพิ่ม กปน อีก 1 คน ต่อผู้มีสิทธิที่เพิ่มขึ้นทุก 100 คน เพื่อให้การจัดการหน่วยยังคุมได้อยู่ ไม่วุ่น ไม่พลาด และไม่เกิดช่องโหว่
คุณสมบัติของคนที่จะเป็น กปน ต้องเป็นใครถึงทำได้
ตำแหน่ง กปน ไม่ใช่ใครเดินเข้ามาทำก็ได้ เพราะเป็นงานที่ต้องละเอียด รอบคอบ และเป็นกลาง
คุณสมบัติสำคัญที่ระบุไว้คือ
- ประธาน กปน ต้องเป็นข้าราชการ หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือบุคคลที่ผ่านการอบรมตามหลักสูตรที่สำนักงาน กกต. กำหนด
- กปน (กรรมการ) แต่งตั้งจากผู้มีสิทธิเลือกตั้งในพื้นที่
พูดง่าย ๆ คือคนกลุ่มนี้ถูกคัดมาเพื่อทำให้ “กระบวนการเลือกตั้ง” ตั้งแต่ต้นจนจบเป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ ลดความผิดพลาด และเพิ่มความเชื่อมั่นของประชาชนต่อผลการเลือกตั้ง
เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยในหน่วยเลือกตั้ง คือใครมาจัดให้
อีกหนึ่งกำลังสำคัญที่ทำงานคู่กับ กปน คือเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ซึ่งหน้าที่ไม่ใช่แค่ยืนเฝ้าเฉย ๆ แต่เป็นด่านคุมความเรียบร้อยและความปลอดภัยของบัตรเลือกตั้งและหีบบัตรตลอดภารกิจ
การจัดเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยมีแนวทางดังนี้
- ให้ผู้บังคับบัญชาการตำรวจแห่งชาติ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย จัดให้มีอย่างน้อยหน่วยละ 1 คน
- หากตำรวจไม่เพียงพอ สามารถประสานหน่วยงานในพื้นที่คัดเลือกกำลังสนับสนุน เช่น สมาชิกกองอาสารักษาดินแดน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน หรือกำลังทหารในพื้นที่
หน้าที่ของ กปน ในวันเลือกตั้ง ผู้ปิดทองหลังพระที่ทำให้ทุกเสียงมีความหมาย
หลายคนสงสัยว่า กปน ต้องดูแลบัตรเลือกตั้งตลอดเวลาหรือไม่ คำตอบคือ งานของ กปน คือการควบคุมขั้นตอนทั้งหมดในหน่วยเลือกตั้งอย่างเป็นระบบ รวมถึงการดูแลบัตร หีบบัตร และเอกสารให้ถูกต้องตามระเบียบตลอดกระบวนการ
หน้าที่หลักของ กปน ได้แก่
- จัดการออกเสียงลงคะแนนในที่เลือกตั้ง ให้เป็นไปตามขั้นตอน
- ดำเนินการนับคะแนนหลังปิดหีบ
- รายงานผลการนับคะแนนตามระบบและเอกสารที่กำหนด
- ประชุมและวินิจฉัยกรณีต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในหน่วยเลือกตั้ง
- ดำเนินการกล่าวโทษ หากเห็นว่ามีการกระทำผิดเกี่ยวกับการเลือกตั้งในหน่วยเลือกตั้ง
- อำนวยความสะดวกแก่ประชาชน โดยเฉพาะผู้พิการหรือทุพพลภาพ และผู้สูงอายุที่มาใช้สิทธิ
ภาพรวมคือ กปน เป็นคนคุม “ความถูกต้อง” และ “ความเป็นธรรม” ของทุกขั้นตอน ถ้าไม่มีทีมนี้ หน่วยเลือกตั้งจะกลายเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อความสับสน ความผิดพลาด และข้อโต้แย้งทันที
หน้าที่ของเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ทำมากกว่าที่หลายคนคิด
ฝั่งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยก็มีภารกิจชัดเจนและหนักไม่แพ้กัน เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการป้องกันเหตุและการรักษาหลักฐานสำคัญของการเลือกตั้ง
หน้าที่หลัก ได้แก่
- รักษาความปลอดภัยบริเวณที่เลือกตั้ง
- รักษาความปลอดภัยบัตรเลือกตั้ง หีบบัตรเลือกตั้ง เอกสาร และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องตลอดระยะเวลาจนเสร็จสิ้นภารกิจ
- สนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของ กปน ให้ดำเนินไปได้อย่างราบรื่น
พูดแบบตรงไปตรงมา – เขาคือคนที่ทำให้ “หีบบัตร” และ “เอกสารเลือกตั้ง” อยู่ในสภาพที่ปลอดภัย ตรวจสอบได้ และไม่ถูกแตะต้องโดยไม่จำเป็น
ทำไม กปน ถึงสำคัญต่อความโปร่งใส และทำไมประชาชนควรให้ความร่วมมือ
การเลือกตั้งที่ดีไม่ได้จบแค่ “ออกไปกากบาท” แต่ต้องจบด้วยความเชื่อมั่นว่า คะแนนทุกใบถูกนับจริง ถูกนับถูกต้อง และไม่มีอะไรหลุดจากระบบ
นี่คือเหตุผลที่ กกต ต้องเตรียมความพร้อมหลายด้าน และต้องมี กปน ประจำทุกหน่วยเพื่อคุมกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ ตั้งแต่อำนวยความสะดวกผู้มาใช้สิทธิ ไปจนถึงนับคะแนนและรายงานผล รวมถึงดูแลความปลอดภัยของบัตร หีบบัตร และอุปกรณ์ต่าง ๆ
ดังนั้นในวันเลือกตั้ง สิ่งที่ประชาชนทำได้และช่วยระบบได้มากที่สุดคือ
- ฟังคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ในหน่วยเลือกตั้ง
- ปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างเคร่งครัด
- ให้ความร่วมมือเพื่อให้การจัดการหน่วยเป็นระเบียบ โปร่งใส และเที่ยงธรรม
ติดตาม ข่าวเด่น ข่าววันนี้ ที่ ข่าวการค้นหาที่มาแรงบ้านกีฬา
