จากคนดูอยู่บ้าน สู่คำถามที่เปลี่ยนชีวิต
ภาพมันคุ้นเกินไป นอนเอนบนโซฟา ขนมกรุบกรอบใกล้หมด จานในซิงก์ยังไม่ล้าง แถมปวดหลังนิด ๆ แต่พอเปิดดูนักกีฬาพุ่งลงภูเขาหิมะในเวที โอลิมปิกฤดูหนาว หลายคนก็เผลอคิดขึ้นมาว่า “แค่นี้เอง ฉันก็ทำได้”
คำถามคือ ทำได้จริงไหม และถ้าอยากพิสูจน์ “ทำได้” มีทางให้ลองจริงจังด้วย
ระบบคัดคนมีของของ UK Sport เปิดประตูให้คนธรรมดา
ตลอดเกือบสองทศวรรษที่ผ่านมา UK Sport จัดกิจกรรมคัดเลือกความสามารถแบบเจอตัวจริง หรือที่เรียกกันว่า Talent ID เพื่อทดสอบสมรรถภาพ แล้วจับคู่ผู้สมัครกับกีฬาที่เหมาะที่สุด บางคนอาจไม่เคยเล่นหรือไม่เคยรู้จักมาก่อนด้วยซ้ำ
นี่คือเส้นทางเดียวกับที่พา “แมตต์ เวสตัน” และ “ทาบิธา สโตเอคเกอร์” ไปไกลถึงเหรียญทองในกีฬาสเกเลตัน จากการค้นพบว่าพวกเขาเหมาะกับการพุ่งหัวลงรางน้ำแข็งด้วยความเร็วระดับ 80 ไมล์ต่อชั่วโมง
ที่สำคัญคือ ไม่ได้จำกัดเฉพาะนักกีฬาดัง ใครก็สมัครออนไลน์เพื่อเข้าร่วมการทดสอบได้
Talent ID ทดสอบอะไร แล้วจับคู่กีฬาอย่างไร
แนวคิดของวันทดสอบคือ “หาให้เจอว่าคุณเด่นด้านไหน” แล้วโยงไปสู่กีฬาที่ต้องการคุณสมบัตินั้นจริง ๆ การประเมินในวันคัดเลือกประกอบด้วยชุดทดสอบหลายด้าน เช่น
- พลังระเบิดและความแข็งแรง
- ความอึดและความทนทาน
- ความเร็ว
- ความคล่องตัว
เงื่อนไขหลักคืออายุ 17 ปีขึ้นไป สมัครออนไลน์ได้ และกลุ่มที่มักถูกเชิญมาทดลองอีกทางคือคนที่เคยอยู่ในเส้นทางกีฬาใดกีฬาหนึ่ง แต่หลุดจากระบบช่วงต้นของอาชีพ เพื่อดูว่ามี “กีฬาใหม่” ที่ไปได้ไกลกว่าไหม
นอกจากร่างกาย ยังมีการประเมินตัวตนในสนามจริงด้วย ผู้ทดสอบจะดูเรื่องคาแรกเตอร์ เช่น การคุมอารมณ์ การรักษามาตรฐานตัวเองยามกดดัน และการรับฟังฟีดแบ็กแล้วปรับตัวได้เร็วแค่ไหน
“เปิดรับทุกคน” แต่การถูกเลือกยังต้องมีความสามารถระดับสูง
จุดที่ต้องพูดให้ชัดคือ สมัครได้ทุกคนก็จริง แต่การจะถูกส่งต่อเข้าสู่กีฬาใดกีฬาหนึ่ง ยังต้องมีความสามารถธรรมชาติที่โดดเด่นจริง
ถ้าคุณไม่เร็วจัด หรือไม่สามารถสร้างกล้ามเนื้อเส้นใยเร็วได้ไว คุณก็คงไปไม่สุดในสเกเลตัน
แล้วยังมีกีฬาพวกสกีครอสคันทรี ที่ต้องใช้ออกซิเจนและความอึดแบบเหลือเชื่อ ถ้าคุณเป็นสายวิ่งยาว ชอบวิ่งไกลและไปได้เรื่อย ๆ กีฬาประเภทนั้นอาจเป็นทางที่คุณควรมอง
ตัวอย่างจริงที่ทำให้ระบบนี้ดังระเบิด
ระบบนี้พา “ทีมสหราชอาณาจักร” ไปสู่ความสำเร็จด้านเหรียญรางวัลมาแล้วมากมาย โดยเฉพาะกีฬาฤดูหนาวที่หลายคนแทบไม่มีโอกาสลองในชีวิตจริงหากไม่ได้เข้ามาใน Talent ID
เวสตันเปลี่ยนมาเล่นสเกเลตันเมื่อ 9 ปีก่อน หลังเคยอยู่ในระดับเยาวชนชั้นนำของเทควันโด ส่วนสโตเอคเกอร์มีพื้นฐานเป็นนักแสดงกายกรรมมาก่อน
หลังเวสตันและสโตเอคเกอร์คว้าเหรียญทอง ภายใน 48 ชั่วโมง สมาคม British Bobsleigh and Skeleton Association ได้ผู้สมัครแคมเปญ Talent ID มากถึง 4,000 คน
ฉันเล่นฟลายอิ้งทราพีซ เล่นกายกรรม และหลงรักองค์ประกอบความเป็นการแสดงของมันทั้งหมด
แล้วฉันก็เห็นโฆษณาในอินสตาแกรมเกี่ยวกับ Talent ID และถูกเลือกให้ไปสเกเลตัน จากนั้นก็เหมือนที่ทุกคนเห็นกัน นับจากนั้นมันก็กลายเป็นประวัติศาสตร์ของฉัน
โอกาสสำหรับนักกีฬาพิการ เส้นทางสู่พาราลิมปิกก็มี
Talent ID ไม่ได้มองแค่เวทีโอลิมปิก แต่ยังใช้เป็นทางคัดเลือกนักกีฬาพิการไปสู่ พาราลิมปิก ด้วย ตัวอย่างชัดคือ เอ็มมา วิกส์ ซึ่งทำงานเป็นครู ก่อนถูกจับคู่ให้ลองกีฬาวอลเลย์บอลนั่งในปี 2010 และพาทีมหญิงจบอันดับ 8 ในลอนดอน 2012
ต่อมาวิกส์เปลี่ยนไปพายเรือพารา และคว้าเหรียญทองรุ่น KL2 ในเกมปี 2016 และ 2020
เมื่อคนสมัครเข้าฐานข้อมูลหลัก เราจะเก็บข้อมูลเกี่ยวกับความพิการและเชิญไปยังอีเวนต์ที่พวกเขามีสิทธิ์เข้าร่วมได้
เราจะจัดกลุ่มกีฬาที่ใช้สรีระ ทักษะ หรือช่วงอายุใกล้เคียงกัน แล้วจัดกิจกรรมให้คนมาลองหลายกีฬาได้ในเวลาเดียวกัน
เราดูประเภทความบกพร่อง เพราะความต่างของกีฬาพาราลิมปิกคือคุณอาจได้ความบกพร่องมาในช่วงใดช่วงหนึ่งของชีวิตก็ได้
ไม่ใช่ทุกกีฬาจะใช้ Talent ID ได้ แต่ “กีฬาที่ไม่เคยนึกถึง” อาจพาคุณไปไกล
บางชนิดกีฬาอาจต้องใช้ทักษะเฉพาะที่ต้องปลูกฝังตั้งแต่เด็ก ทำให้ Talent ID อาจไม่ตอบโจทย์ทุกประเภท เช่นกีฬาที่ต้องใช้ความเทคนิคสูง
เรายังไม่แน่ใจว่ามันจะใช้ได้กับกีฬาคล้าย ๆ เคิร์ลลิงหรือเปล่า
ถ้าดูพวกกีฬาที่เน้นทักษะ ทั้งเชิงเทคนิคหรือแท็กติก โดยทั่วไปคนมักทำสิ่งนั้นมานานกว่า
นักกีฬาส่วนใหญ่ที่คุณเห็นในสนามน้ำแข็ง พวกเขาทำมาตั้งแต่เด็กเล็ก ๆ จนมันฝังอยู่ในตัว
แต่โลกกีฬาก็มีเรื่องพลิกล็อกเสมอ ก่อนปี 2008 เฮเลน โกลเวอร์แทบไม่มีประสบการณ์ในเรือพาย แต่มีพื้นฐานจากฮอกกี้ เทนนิส และว่ายน้ำ สุดท้ายกลายเป็นแชมป์โอลิมปิก 2 สมัย แชมป์โลก 3 สมัย และแชมป์ยุโรป 5 สมัย
ฉันหวังว่าเรื่องของฉันจะเป็นแรงบันดาลใจให้เด็ก ๆ ในคาบพละ หรือคนที่อยู่บ้านและกำลังคิดจะเริ่มกีฬาใหม่
แค่ลุยไป ลองไปเลย เพราะคุณไม่มีทางรู้หรอกว่าจะเกิดอะไรขึ้น
ทางเลือกของคนที่อยากลองจริง
ถ้าคุณเคยคิดว่า “เราน่าจะมีของมากกว่าที่ทำอยู่” บางที Talent ID อาจเป็นบันไดขั้นแรกที่ทำให้รู้คำตอบเร็วที่สุด ว่าคุณเหมาะกับกีฬาอะไร และควรไปต่อแบบไหน
ติดตามข่าวกีฬาเข้มข้น อ่านง่าย และอัปเดตไวได้ที่ บ้านกีฬา
